Có một khoảnh khắc trong cuộc đời Catherine Shainberg, khi bà đang ở Jerusalem và nghe một người bạn nhắc đến một cái tên — Colette Aboulker-Muscat. Chỉ cái tên thôi. Và theo lời Catherine kể lại sau này: “Đầu tôi bùng nổ thành ánh sáng.”
Vài ngày sau, Catherine đến gõ cửa nhà Colette. Người phụ nữ Do Thái Sephardic ấy mở cửa, nhìn Catherine một lúc lâu, rồi nói nhẹ nhàng: “Tôi đã chờ con rất lâu rồi.”
Khoảnh khắc ấy — không có lời giải thích nào của lý trí — là cánh cửa mở vào một dòng truyền thừa kéo dài 800 năm. Một dòng thực hành bí ẩn mà không mấy người Tây phương từng nghe đến. Một dòng không dạy giáo lý, không tụng kinh, không đòi hỏi đức tin — chỉ làm một việc duy nhất: lắng nghe những hình ảnh bên trong.
Chúng ta gọi nó là Heart Imagery.
Một lineage 800 năm được giữ kín
Để hiểu Heart Imagery, chúng ta cần đi ngược về nước Pháp thế kỷ 12, đến một thị trấn nhỏ tên Posquières. Ở đó, giữa các yeshiva (trường Kabbalah) nhỏ bé, có một người thầy mù loà được gọi là Rabbi Isaac the Blind (1160–1235). Ông được tôn xưng là “cha đẻ của Kabbalah” — nhưng đáng lẽ phải gọi ông là người tái sinh Kabbalah, vì dòng chảy này đã chảy ngầm từ lâu trước đó trong những cuốn sách cổ như Sefer Yetsirah (Sách Sáng Tạo).
Điều kỳ lạ về Rabbi Isaac: trong khi các nhánh Kabbalah khác mải mê phân tích văn bản Torah, giải mã số học Gematria, hay tranh luận về các tầng trời — ông chỉ làm một việc duy nhất. Ông dạy học trò làm việc với hình ảnh trong tâm trí. Không phải hình ảnh tưởng tượng ngẫu nhiên, mà là những hình ảnh xuất hiện khi tâm trí lời nói lắng xuống và tâm trí hình ảnh trỗi dậy.
Ông tin rằng đây là ngôn ngữ thiêng liêng duy nhất — ngôn ngữ mà Thượng đế dùng để nói với con người qua giấc mơ, qua visions ban ngày, qua những “bức tranh” bất ngờ trồi lên từ bên trong.
Dòng thực hành này được truyền qua gia đình Sheshet ở Gerona, Tây Ban Nha, rồi theo chân người Do Thái Sephardic bị trục xuất, lưu lạc khắp Bắc Phi và Trung Đông. Suốt 800 năm, nó được giữ trong những vòng tròn nhỏ — gần như không ai ngoài người trong dòng biết đến.
Cho đến khi Colette Aboulker-Muscat cất tiếng.
Colette — người phụ nữ giữ lửa
Colette sinh năm 1909 tại Algiers, trong một gia đình quý tộc Do Thái Sephardic. Cha bà là bác sĩ thần kinh. Bà ngoại viết những bình luận Kabbalah. Colette được nuôi dạy với hai ngôn ngữ song song ngay từ nhỏ: ngôn ngữ khoa học của não trái (bà lấy bằng MD và Tiến sĩ Triết học tại Sorbonne) và ngôn ngữ hình ảnh của não phải (bà được dạy Heart Imagery từ khi còn bé).
Sau Thế chiến II, Colette chuyển đến Jerusalem. Bà mở những buổi “salon” hàng tuần trong ngôi nhà nhỏ của mình trên đồi Yemin Moshe, nơi mỗi thứ Năm có khoảng 20 người đến ngồi chật kín — học giả, nhà văn, nghệ sĩ, người đang chữa lành. Colette không giảng bài. Bà đọc nhu cầu của từng người, rồi thiết kế một bài tập hình ảnh riêng cho họ — chỉ 30 giây đến 2 phút. Xong. Người ta ra về, đầu sáng bừng, trái tim mở ra.
Một học trò của bà, Dorit Brauer, kể lại cảm giác sau buổi salon đầu tiên: “Tôi được nâng lên và tràn đầy ánh sáng và insight, sẵn sàng cho cấp độ tiến hoá nội tâm tiếp theo.”
Colette dạy như vậy đến tận khi qua đời năm 2003. Gần một thế kỷ tuổi thọ. Gần 70 năm giảng dạy. Hàng nghìn người đã đi qua căn phòng nhỏ ở Jerusalem. Trong số đó, có một người phụ nữ trẻ đến từ Mỹ — không biết gốc gác Do Thái của mình, chỉ đơn giản đi theo một “lời nhắc bên trong” mà cô không cách nào giải thích.
Đó là Catherine Shainberg.
”Tôi đã chờ con rất lâu rồi”
Catherine không phải người Do Thái — ít nhất là không theo những gì cô biết về mình. Cô sinh ra trong một gia đình Pháp không tôn giáo, lớn lên thành công trong thế giới thường nhật, nhưng luôn bị cuốn hút bởi một thế giới bên trong mà cô không hiểu nổi. Cô nghe thấy những “lời nhắc” đưa cô đến nhiều nơi — và một lần, những lời nhắc ấy đưa cô đến Jerusalem.
Khoảnh khắc “đầu bùng nổ thành ánh sáng” ấy — khi cô nghe tên Colette — đã thay đổi quỹ đạo cuộc đời cô hoàn toàn. Cô chuyển đến Jerusalem. Cô học với Colette hơn mười năm, không phải như một học viên, mà như một người con tinh thần. Colette nhận cô làm “con gái của đêm” — người mà Colette đã thấy trong giấc mơ từ lâu trước khi Catherine xuất hiện ở cửa.
Trong quá trình học, một điều kỳ lạ xảy ra. Sau hai năm thực hành, Catherine có một vision rất rõ: “Tôi thấy tất cả các hiền nhân trên thiên giới và những chữ cái lớn xuất hiện và nói ‘Do Thái giáo.’”
Bà đi tìm hiểu. Và khám phá ra rằng gia đình mẹ bà thực ra là Do Thái — đã che giấu gốc gác suốt nhiều thế hệ. Hơn thế nữa, gia đình ngoại của bà sở hữu một mảnh đất ở Pháp — và mảnh đất ấy, chính là nơi yeshiva của Rabbi Isaac the Blind từng hoạt động 800 năm trước.
Vòng tròn khép lại. Catherine không “chọn” con đường này. Con đường này đã chờ bà.
Vì sao hình ảnh nội tâm quan trọng?
Có lẽ bạn đang tự hỏi: một câu chuyện đẹp, nhưng tại sao chúng ta — những người sống ở Việt Nam, trong thế kỷ 21, không theo đạo Do Thái, không biết tiếng Hebrew — lại nên quan tâm đến một dòng thực hành cổ xưa như vậy?
Câu trả lời nằm ở chỗ: Heart Imagery không phải về tôn giáo. Nó về một sự thật căn bản mà văn hoá hiện đại đã đánh mất.
Catherine nói rất thẳng về điều này ngay đầu cuốn sách Kabbalah and the Power of Dreaming: con người có hai tâm trí, chứ không phải một.
Tâm trí bên trái — tâm trí của lời nói, logic, phân tích, kiểm chứng. Đây là tâm trí mà toàn bộ hệ thống giáo dục hiện đại tôn vinh. Nó giúp chúng ta đo đạc, so sánh, xây dựng cầu đường, viết hợp đồng, vượt qua các kỳ thi. Nó vô cùng hữu ích — nhưng nó chỉ là một nửa câu chuyện.
Tâm trí bên phải — theo cách nói của Catherine — “không suy nghĩ, nó trải nghiệm”. Cảnh giới của nó là cơ thể. Ngôn ngữ của nó là hình ảnh. Đây là tâm trí tạo ra giấc mơ ban đêm. Là tâm trí để bạn “thấy màu đỏ” khi ai đó làm bạn tức giận (và đó không phải là ẩn dụ — bạn thực sự thấy). Là tâm trí biết trước ai đó sắp gọi điện ngay trước khi chuông reo. Là tâm trí khiến một bài thơ chạm đến bạn sâu hơn một nghìn lời giảng giải.
Và đây — theo Kabbalah — là tâm trí gần gũi hơn với Thượng đế. Không phải vì nó “tâm linh hơn” theo nghĩa mông lung. Mà vì nó không bị bóp méo bởi các giả thuyết. Nó trải nghiệm trực tiếp. Như Catherine viết: “Tâm trí có ý thức xử lý sự thật, tiềm thức xử lý chân lý.”
Văn hoá hiện đại — trong bốn thế kỷ qua — đã chọn chỉ tôn vinh một nửa. Và chúng ta đang trả giá cho lựa chọn đó. Chúng ta có công nghệ cao nhất lịch sử loài người, nhưng chưa bao giờ lạc lõng như vậy với chính mình. Chúng ta biết bao nhiêu thứ, nhưng không biết mình muốn gì. Chúng ta có thể phân tích mọi cảm xúc, nhưng không chạm được đến chúng. Nửa bên phải của tâm trí chúng ta — nơi những hình ảnh sống, nơi giấc mơ thì thầm, nơi trái tim nói — đã bị bỏ hoang.
Heart Imagery là một con đường rất cụ thể để quay về nửa bị bỏ quên ấy. Không phải bằng cách phủ nhận lý trí — mà bằng cách cho phép hai tâm trí cùng lên tiếng. Không phải bằng tôn giáo — mà bằng thực hành trực tiếp với chính hình ảnh của mình.
Khi ác mộng 30 năm chấm dứt
Để thấy sức mạnh của điều này, hãy nghe một câu chuyện Catherine kể lại trong các buổi dạy của bà.
Có một người đàn ông Do Thái sống sót qua Thế chiến II. Suốt 30 năm sau chiến tranh, ông lặp đi lặp lại một giấc mơ: bị Gestapo truy đuổi. Đêm nào cũng chạy. Đêm nào cũng kinh hoàng. Ông đã đi gặp nhiều nhà trị liệu. Không ai giúp được.
Catherine hướng dẫn ông một điều rất đơn giản: lần tới, trong giấc mơ, đừng chạy nữa. Quay lại và đối mặt.
Đêm ấy, khi giấc mơ đến, ông quay lại. Viên sĩ quan Gestapo dừng bước. Nhìn ông. Và nói một câu khiến ông choáng váng: “Cuối cùng. Tôi đuổi theo anh bao nhiêu năm rồi. Tôi kiệt sức rồi.”
Họ đồng ý với nhau rằng chiến tranh đã kết thúc. Rằng mọi thứ đã xong. Ác mộng không bao giờ quay lại nữa.
Câu chuyện này không phải phép thuật. Nó là một ví dụ rất chính xác về cách Heart Imagery hoạt động. Giấc mơ không phải “rác não” như một số nhà khoa học vẫn cho. Giấc mơ không phải chỉ là phản ứng sinh lý của não khi ngủ. Giấc mơ — theo Kabbalah — là ngôn ngữ mà tiềm thức dùng để nói với chúng ta. Khi chúng ta học cách tương tác với ngôn ngữ ấy, thay vì bỏ qua hay sợ hãi nó, những gì bị mắc kẹt 30 năm có thể được giải phóng trong một đêm.
Lời mời cho người Việt
Khi Catherine xuất bản cuốn The Kabbalah of Light năm 2022 — cuốn sách đưa 150 bài tập imagery đến công chúng rộng rãi lần đầu tiên trong 800 năm — bà giải thích lý do với một câu rất giản dị: “Đây là phương pháp tuyệt vời đã được giấu kín hàng trăm năm. Bây giờ thế giới đã thay đổi, chúng ta cần đặt công cụ vào tay mọi người.”
Cùng tinh thần ấy, chúng ta viết series này.
Heart Imagery không phải là một “khoá học tâm linh” để sưu tầm thêm vào kho kiến thức. Nó là một công cụ — và như mọi công cụ thật sự trên hành trình quay về Trái Tim, nó chỉ có giá trị khi được thực hành. Cuối cùng, điều quan trọng không phải là chúng ta hiểu bao nhiêu về Kabbalah, mà là chúng ta có dám lắng nghe những hình ảnh bên trong chính mình hay không. Có dám tin rằng một phần trong chúng ta thông minh hơn chúng ta rất nhiều — và phần ấy đang nói với chúng ta, mỗi đêm qua giấc mơ, mỗi ngày qua những vision thoáng qua mà chúng ta thường gạt đi như “chỉ là tưởng tượng”.
Trong bài tiếp theo, chúng ta sẽ đi sâu vào một câu hỏi căn bản: tâm trí của con người có mấy tầng? Freud nói hai. Kabbalah nói ba. Và sự khác biệt giữa hai mô hình ấy quyết định hoàn toàn con đường chữa lành mà chúng ta chọn — liệu chúng ta sẽ mãi vật lộn với “rác” của vô thức, hay chúng ta có thể tiếp cận được tầng cao nhất, nơi Catherine gọi là siêu thức, nơi bản thiết kế linh hồn của chúng ta vẫn đang chờ được đọc.
Đó sẽ là bài tiếp theo trong series này.
Tham khảo
- Catherine Shainberg, Kabbalah and the Power of Dreaming: Awakening the Visionary Life (Inner Traditions, 2005) — Giới thiệu (Chương “Hai ngôn ngữ khác nhau”, “Không có sự vô thức”, “Hai thế giới có thật”)
- Catherine Shainberg, The Kabbalah of Light: Ancient Practices to Ignite the Imagination and Illuminate the Soul (Inner Traditions, 2022) — Giới thiệu
- Debra L. Eckerling, “Kabbalah of Light Brings Enlightenment and Hope” (Jewish Journal) — câu chuyện Catherine gặp Colette, ác mộng 30 năm
- Dorit Brauer, “Who Are Your Teachers?” — bài viết first-person về salon của Colette tại Jerusalem
- School of Images (SOI), Bio chính thức Catherine Shainberg